- Strategiczna rezerwa na wypadek przerwania dostaw (dotyczy zwłaszcza krajów silnie uzależnionych od importu).
- Sezonowe równoważenie obciążenia w celu zaspokojenia szczytowego popytu (gaz jest zatłaczany do magazynów od kwietnia do października, a zwykle odbierany od listopada do marca).
- Umożliwienie prowadzenia racjonalnego i ekonomicznego wydobycia gazu ziemnego.
- Umożliwienie bilansowania dobowego.
- Arbitraż cen gazu, czyli handlowa optymalizacja wahań cen gazu.
- Ogólna optymalizacja funkcjonowania całego systemu, w tym ułatwienia dla transakcji wymiennych gazu typu „swap”.
- Podtrzymanie przesyłu poprzez niwelowanie lokalnych ograniczeń przepustowości systemu lub krytycznych dopuszczalnych wielkości ciśnień.
Dostęp do usług magazynowania gazu ziemnego ma kluczowe znaczenie w dzisiejszych czasach, a podziemne magazyny gazu odgrywają bardzo ważną rolę w systemie przesyłu i dystrybucji gazu ziemnego. Wydobycie gazu ziemnego i jego transport na duże odległości to proces kosztowny. W związku z tym udział opłaty za przesył w cenie, którą płaci odbiorca, jest stosunkowo duży. Dodatkowo zużycie gazu charakteryzuje się bardzo silną zmiennością, a wahania występują m.in. w cyklach rocznych, tygodniowych i dobowych.
Równoważenie sezonowych wahań zużycia gazu ziemnego
Zmienność ta nie idzie w parze z preferowanym przez operatorów gazociągów stałym, wysokim stopniem wykorzystania przepustowości instalacji przesyłowych. Gdyby nie wykorzystywano podziemnych magazynów gazu, to zarówno zdolności wydobywcze, jak i przepustowości systemów przesyłowych musiałyby zaspokajać szczytowe zapotrzebowanie na gaz ziemny. W momentach niskiego zapotrzebowanie na gaz ich możliwości wykorzystywane byłyby w niewielkim stopniu. Budowa podziemnych magazynów gazu, zarówno tych o bardzo dużych pojemnościach, zapewniających zaopatrzenie w gaz dla całej sieci w okresie zwiększonego poboru, jak i mniejszych lokalnych magazynów, równoważących lokalne wahania zużycia gazu ziemnego, jest więc ekonomiczną koniecznością.
Równoważenie krótkookresowych, lokalnych wahań zużycia gazu ziemnego
Inna bardzo ważną funkcją podziemnych magazynów gazu jest zapewnienie strategicznej rezerwy w przypadku przerwania dostaw z importu, co jest szczególnie istotne w przypadku państw silnie uzależnionych od dostaw gazu ziemnego z zagranicy.
Podziemne magazyny gazu są również niezbędne w procesie eksploatacji krajowych złóż gazu ziemnego i pozwalają na optymalne prowadzenie wydobycia, z uwzględnieniem czynników technicznych i ekonomicznych.
Optymalizacja wydobycia gazu ziemnego
Ponadto w krajach Unii Europejskiej następują zmiany na rynku gazowym, związane z jego liberalizacją. Magazynowanie w podziemnych magazynach gazu traktowane jest jako przedsięwzięcie komercyjne, które musi przynieść zwrot poniesionych nakładów i zapewnić określony zysk inwestorom. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy zgodnie polityką Unii Europejskiej, już nie pojedyncze przedsiębiorstwa gazownicze (zazwyczaj państwowe) będą całkowicie odpowiedzialne za bezpieczeństwo dostaw gazu, ale kilka lub nawet kilkanaście firm w poszczególnych krajach. Do kwestii magazynowania gazu ziemnego odnosi się szereg aktów prawnych Unii Europejskiej, a zwłaszcza tzw. Europejska Dyrektywa Gazowa z czerwca 2003 roku. Zgodnie z nią wolny dostęp (regulowany lub negocjowany) do magazynów i usług towarzyszących jest obowiązkowy. Programy bezpieczeństwa i wymogi w zakresie zapasów magazynowych na poziomie poszczególnych krajów powinny sprzyjać tworzeniu i rozwojowi konkurencyjnego wewnętrznego rynku gazu.