Historia podziemnego magazynowania gazu w Polsce

Pojemność 24,18 mln m³ uzyskano w przedziale ciśnień 1,27 - 2,86 MPa. W 1976 roku w zaazotowanym złożu gazu ziemnego Tarchały utworzono pierwszy w Europie magazyn helu. W okresie 17 lat (od 1976 do 1993 r.) zatłoczono do niego około 5,56 mln m³ helu, który został całkowicie odebrany z magazynu. Spośród obecnie czynnych podziemnych magazynów gazu najwcześniej, pod koniec lat 70 XX wieku, rozpoczęto eksploatację PMG Swarzów i PMG Brzeźnica.

Obecnie w Polsce funkcjonuje sześć podziemnych magazynów gazu wysokometanowego: pięć w wyeksploatowanych złożach i jeden zlokalizowany w kawernach solnych. Ich podstawowe parametry przedstawia tabela

 

Pojemności czynne i moce odbioru podziemnych magazynów gazu w Polsce

 

Nazwa PMG	Swarzów	Strachocina	Brzeźnica	Husów	Wierzchowice	Mogilno	Razem
Pojemność czynna [mln m3]	90,00	150,00	65,00	350,00	575,00	377,89	1607,89
Maksymalna moc odbioru [mln m3/d]	1,0	1,50	0,93	5,76	4,8	20,64	34,63

 

Umiejscowienie podziemnych magazynów gazu przedstawia poniższy rysunek:

 

 

 

Cztery podziemne magazyny gazu: PMG Husów, PMG Strachocina, PMG Brzeźnica i PMG Swarzów znajdują się w południowo-wschodniej Polsce. PMG Wierzchowice zlokalizowany jest na Dolnym Śląsku, a jedyny polski magazyn kawernowy - KPMG Mogilno mieści się niedaleko Włocławka, przy gazociągu jamalskim.

 

Obecnie głównym zadaniem podziemnych magazynów gazu w Polsce jest równoważenie sezonowych wahań zużycia gazu ziemnego, które ze względu na klimat panujący w Polsce i strukturę odbiorców są stosunkowo duże W latach 1989-1991 nastąpił niewielki spadek zużycia gazu ziemnego, ale w późniejszym okresie notujemy stały wzrost zużycia. Wraz ze wzrostem zużycia rośnie również amplituda wahań sezonowych, przyczyniając się do zwiększenia zapotrzebowania na pojemności magazynowe.

 

Zużycie gazu ziemnego wysokometanowego w latach 2000 - 2006:

 

 

 

Jeden z rocznych cykli magazynowych przedstawiony jest poniżej: przebieg zapotrzebowania na gaz ziemny wysokometanowy w ciągu jednego sezonu.

 

 

 

Zużycie gazu przedstawia granatowa krzywa, natomiast poziom dostaw symbolizuje krzywa zielona. Gdy dostawy są na wyższym poziomie niż zużycie następuje napełnianie magazynów - oznaczone kolorem fioletowym. W sytuacji odwrotnej, gdy zużycie gazu jest większe niż poziom dostaw, magazyny oddają zgromadzony gaz do systemu, równoważąc niedobory, co jest zaznaczone na rysunku kolorem żółtym.

 

Zużycie gazu w Polsce jest bardzo silnie uzależnione od temperatury. Poniżej przedstawiono zależność miesięcznego zużycia gazu ziemnego od średniej miesięcznej temperatury, która potwierdza potrzebę wykorzystywania magazynów.

 

Zależność miesięcznego zużycia gazu ziemnego od temperatury w Polsce w latach 2000-2006:

 

 

Wielkość posiadanych przez PGNiG S.A. na przestrzeni ostatnich lat pojemności magazynowych i maksymalnych mocy odbioru:

 

Łączna pojemność czynna podziemnych magazynów gazu należących do PGNiG S.A. w latach 2000-2009:

 

 

Łączna maksymalna moc odbioru podziemnych magazynów gazu należących do PGNiG S.A. w latach 2000-2009:

 

 

 

Obecnie wykorzystywane w Polsce pojemności magazynowe oraz moce zatłaczania i odbioru nie są wystarczające. W związku z tym PGNiG S.A. realizuje intensywny program rozbudowy podziemnych magazynów gazu. Program ten obejmuję rozbudowę istniejących magazynów (PMG Wierzchowice, PMG Husów, PMG Mogilno, PMG Strachocina i PMG Brzeźnica) oraz budowę nowych (PMG Bonikowo, PMG Daszewo oraz KPMG Kosakowo).